NGHIÊN CỨU ĐIỀU KIỆN TRÍCH LY SAPONINS TỪ DIỆP HẠ CHÂU (Phyllanthus amarus) VỚI SỰ HỖ TRỢ CỦA VI SÓNG VÀ ENZYME
DOI:
https://doi.org/10.62985/j.huit_ojs.vol26.no3.432Từ khóa:
Phyllanthus amarus, saponins, vi sóng, Viscozyme LTóm tắt
Từ lâu, các nguồn thảo mộc tự nhiên đã được biết đến là kho tàng chứa đựng các hợp chất sở hữu hoạt tính sinh học đa dạng. Trong đó, saponins nổi lên như một phân lớp điển hình, thu hút sự chú ý đặc biệt của giới y học hiện đại nhờ những tác động tích cực đến hệ thống sinh lý cơ thể. Sở hữu những giá trị dược lý thiết thực đã được chứng minh, Diệp hạ châu (Phyllanthus amarus) từ lâu đã là đối tượng thảo mộc được tin dùng trong y học cổ truyền với tiềm năng trị liệu cực kỳ to lớn. Nhằm khai thác tối đa những lợi thế sinh học này, nghiên cứu hiện tại tập trung đánh giá vai trò của các tác nhân xử lý sơ bộ bao gồm vi sóng, enzyme, sự kết hợp vi sóng-enzyme đến hiệu quả trích ly saponins từ P. amarus. Sử dụng phương pháp chiết vi sóng hàm lượng saponins thu được là 29,08 ± 0,79 mg/g CK với điều kiện công suất 360 W trong thời gian 90 s. Hàm lượng saponins thu được bằng phương pháp chiết với enzyme là 23,42 ± 1,09 mg/g CK với điều kiện: nồng độ enzyme 0,8% (v/w) kết hợp cùng giá trị pH 5,5 và với tổng thời gian ủ nhiệt là 90 phút. Và đối với phương pháp chiết vi sóng kết hợp enzyme, hàm lượng saponins thu được là 34,75 ± 1,05 mg/g CK với điều kiện công suất 270 W trong thời gian 60 s.
Tài liệu tham khảo
[1] Đ. H. Bích et al., Cây Thuốc và động vật làm thuốc ở Việt Nam, Khoa học và kỹ thuật, vol. I, 2006.
[2] B. Kumar et al., Phytochemistry of Plants of Genus Phyllanthus, 2020, doi: https://doi.org/10.1201/9781003014867.
[3] M. Ali et al., “Selected hepatoprotective herbal medicines: Evidence from ethnomedicinal applications, animal models, and possible mechanism of actions”, Phytotherapy research vol. 32, no. 2, pp. 199-215, 2018, doi: https://doi.org/10.1002/ptr.5957.
[4] Đ. T. T. Ninh et al., “Nghiên cứu tối ưu hóa quy trình chiết xuất cao lỏng từ cây chùm ngây, chó đẻ răng cưa, cà gai leo” Tạp chí Khoa học Đại học Tân Trào, vol. 8, no. 2, 2022.
[5] S.-G. Yeo et al., “Antiviral effects of Phyllanthus urinaria containing corilagin against human enterovirus 71 and Coxsackievirus A16 in vitro”, Archives of pharmacal research, vol. 38, pp. 193-202, 2015, doi: https://doi.org/10.1007/s12272-014-0390-9.
[6] N. N. M. Ngoc et al., “Antibacterial and antifungal activities of the ethanol extract of some medicinal plants”, Vietnamese Journal of Food Control, vol. 3, no. 4, pp. 261-269, 2020.
[7] N. T. T. Huyen et al., “Anti-lipase and MCF-7 breast cancer cell proliferation inhibition in vitro the extract-enriched polyphenols and saponins from Musa balbisiana fruit”, HUIT Journal of Science, vol. 24, no. 1, pp. 93-99, 2024, doi: https://doi.org/10.62985/j.huit_ojs.vol24.no1.24.
[8] P. Sharma et al., “Saponins: Extraction, bio-medicinal properties and way forward to anti-viral representatives”, Food Chemical Toxicology vol. 150, 2021, doi: https://doi.org/10.1016/j.fct.2021.112075.
[9] N.V. Tặng et al., “Ảnh hưởng của dung môi và phương pháp trích ly đến khả năng chiết tách các hợp chất phenolics, saponins và alkaloids từ vỏ quả ca cao (Theobroma cacao L.)”, Tạp chí Khoa học Đại học Cần Thơ, vol. 56, no. 4, pp. 71-78, 2020, doi: https://doi.org/10.22144/ctu.jvn.2020.084.
[10] P. P. Hiền et al., “Bước đầu ứng dụng công nghệ enzyme để trích ly các hoạt chất thứ cấp từ rễ cây đảng sâm (Codonopsic javanica)”, Tạp chí Khoa học và Kinh tế phát triển Đại học Nam Cần Thơ, no. 05+06, pp. 33-40, 2019.
[11] H. T. N. Nhơn et al., “Ảnh hưởng của sóng siêu âm và vi sóng đến trích ly saponin, polyphenol từ quả chuối hột Musa balbisiana và đánh giá hoạt tính kháng enzyme xanthine oxidase của dịch chiết thu được”, Tạp chí Khoa học Đại học Công Thương vol. 23, no. 2, pp. 158-168, 2023, doi: https://doi.org/10.62985/j.huit_ojs.vol23.no2.45.
[12] N. T. Toàn et al., “Ảnh hưởng của điều kiện tách chiết đến hàm lượng polyphenol và hoạt tính chống oxi hóa của cây diệp hạ châu (Phyllanthus amarus) trồng tại Phú Yên”, Tạp chí Khoa học và Phát triển, vol. 12, pp. 412-421, 2019.
[13] M. X. Hòa et al., “Nghiên cứu thu nhận saponin từ củ đẳng sâm (Codonopsis pilosula (Franch) Nannf) bằng phương pháp trích ly có hỗ trợ của enzyme và sóng siêu âm”, Tạp chí Khoa học Trường Đại học Trà Vinh, vol. 40, pp. 83-91, 2020.
[14] Z. Xiang et al., “Studied on corlorimetric determination of oleanolic acid in Chinese quince”, Natural Product Research and Development, vol. 13, no. 4, pp. 23-26, 2001.
[15] T. B. Schreiner et al., “Evaluation of saponin-rich extracts as natural alternative emulsifiers: A comparative study with pure Quillaja Bark saponin, Colloids and Surfaces A”, Physicochemical and Engineering Aspects, vol. 623, 2021.
[16] B. Deng et al., “Optimization of microwave-assisted extraction saponins from Sapindus mukorossi pericarps and an evaluation of their inhibitory activity on xanthine oxidase”, Journal of Chemistry, pp. 1-11, 2019, doi: https://doi.org/10.1155/2019/5204534.
[17] S. Akbari et al., “Optimization of saponins, phenolics, and antioxidants extracted from fenugreek seeds using microwave-assisted extraction and response surface methodology as an optimizing tool”, Comptes Rendus Chimie, vol. 22, no. 11-12, pp. 714-727, 2019.
[18] N. M. Anh et al., “Khảo sát yếu tố ảnh hưởng đến quá trình trích ly triterpenoid từ nấm linh chi (Ganoderma lucidum) bằng phương pháp enzyme có hỗ trợ siêu âm”, Tạp chí Khoa học Công nghệ và Thực phẩm, vol. 22, no. 1, pp. 101-111, 2022.
[19] T. T. N. Mai “So sánh quá trình thu nhận cao chiết rong nâu Sargassum bằng các phương pháp chiết khác nhau và đánh giá khả năng kháng oxy hóa bằng phương pháp DPPH”, Tạp chí Khoa học và Công nghệ Việt Nam, vol. 62, no. 6, pp. 34-38, 2020.
[20] Z.-G. Qian “Cellulase-assisted extraction of polysaccharides from Cucurbita moschata and their antibacterial activity”, Carbohydrate Polymers, vol. 101, pp. 432-434, 2014, doi: https://doi.org/10.1016/j.carbpol.2013.09.071.
[21] W. Wijesinghe et al., “Enzyme-assistant extraction (EAE) of bioactive components: a useful approach for recovery of industrially important metabolites from seaweeds: a review”, Fitoterapia, vol. 83, no. 1, pp. 6-12, 2012, doi: https://doi.org/10.1016/j.fitote.2011.10.016.
[22] P. P. Hiền et al., “Bước đầu ứng dụng công nghệ enzyme để trích ly các hoạt chất thứ cấp từ rễ cây đảng sâm (Codonopsic javanica)”, Tạp chí Khoa học và Kinh tế phát triển Đại học Nam Cần Thơ, no. 05+06, pp. 33-40, 2019.
[23] B. B. Li et al., “Extraction of phenolics from citrus peels: II. Enzyme-assisted extraction method”, Separation and purification technology, vol. 48, no. 2, pp. 189-196, 2006, doi: https://doi.org/10.1016/j.seppur.2005.07.019.
[24] N. T. H. Lan et al., “Tối ưu hóa điều kiện trích ly thu nhận Triterpensaponin từ rau đắng biển (Bacopa monnieri (L.) Wettst) bằng enzyme cellulase”, Tạp chí Khoa học Đại học Văn Hiến, vol. 6, no. 3, pp. 120-131, 2019.
[25] I. Drevelegka et al., “Recovery of grape pomace phenolic compounds through optimized extraction and adsorption processes”, Chemical Engineering and Processing-Process Intensification, vol. 149, 2020, doi: https://doi.org/10.1016/j.cep.2020.107845.
[26] T. T. N. Thư et al., “Ảnh hưởng thời gian và mức năng lượng siêu âm đến hiệu quả chiết isoflavone từ hạt đậu nành”, Tạp chí Khoa học và Công nghệ-Đại học Đà Nẵng vol. 11, no. 132, pp. 157-161, 2018.
